600,000-ից ավելի մարդկանց կյանքը Հայաստանում բարելավվել է էներգաարդյունավետության ոլորտում ներդրումների շնորհիվ

Էներգաարդյունավետության ոլորտում առաջին ծրագիրը, որը բարելավել է 600,000-ից ավելի մարդկանց կյանքը և զգալի ներդրում է ունեցել Հայաստանի ազգային կլիմայական նպատակների իրականացման գործում, ավարտվեց։

Հայաստանում 600,000-ից ավելի մարդկանց կենսապայմանները բարելավվել են մեկ տասնամյակ շարունակ շենքների էներգաարդյունավետության բարձրացման մեջ արված ներդրումների շնորհիվ։ Մասնավորապես, նվազել են շահառուների էներգետիկ ծախսերը և բարձրացել է հանրային ենթակառուցվածքների դիմակայունությունը։ Ծրագիրն իրականացվում է ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) կողմից՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հետ համագործակցությամբ և Կլիմայի կանաչ հիմնադրամի (GCF) աջակցությամբ։

Մեկնարկելով 2017-ին՝ ծրագիրը զգալի ներդրում է կատարել Հայաստանի՝ դեպի ցածր ածխածնային և էներգետիկ անվտանգ ապագա անցման գործում։ Բարելավելով բնակելի և հասարակական շենքերի էներգաարդյունավետությունը՝ ծրագիրը նպաստել է ջերմոցային գազերի արտանետումների կրճատմանը, բնակչության կենսամակարդակի բարձրացմանը և ներառական զարգացմանը։ Ավելի քան 470 շենք ջերմաարդիականացվել է՝ ապահովելով էներգիայի 20-60 տոկոսի խնայողություն՝ կախված իրականացված միջոցառումների կազմից և ծավալից։

Այս բարեփոխումների ուղիղ ազդեցությունն իրենց վրա զգացել են 600,000-ից ավելի շահառուներ՝ բարելավված կենսապայմանների, նվազեցված կոմունալ ծախսերի և ավելի դիմակայուն հանրային ենթակառուցվածքների տեսքով։ Ծրագիրն օգնել է ածխաթթու գազի (CO₂) տարեկան արտանետումները կրճատել 32,000 տոննայով կամ 640,000 տոննայով 20 տարվա կենսափուլի հաշվարկով՝ ուղիղ նպաստելով Հայաստանի կլիմայական պարտավորությունների կատարմանը։

Միջոցառմանը ներկա էին Հայաստանի Հանրապետության կառավարության, դոնոր համայնքի, միջազգային կազմակերպությունների, ֆինանսական հաստատությունների, մասնավոր հատվածի, քաղաքացիական հասարակության և լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներ՝ ամփոփելու ծրագրի արդյունքները և Հայաստանի շենքային ֆոնդի կայուն վերափոխմանն ուղղված համատեղ ջանքերը։ Միջոցառման ընթացքում ընդգծվեց Հայաստանի շենքերի և կլիմայական նախաձեռնությունների վրա ծրագրի տասնամյա փոխակերպող ազդեցությունը։

«Կլիմայի կանաչ հիմնադրամի Էական ֆինանսական աջակցության և Հայաստանի կառավարության ամուր գործընկերության շնորհիվ այս ծրագիրը նպաստել է երկրում էներգաարդյունավետությունը կենսունակ և մասշտաբային ներդրումային հնարավորության վերածելուն»,- նշել է Հայաստանում ՄԱԶԾ մշտական ​​ներկայացուցիչ տկն․ Նաթիա Նացվլիշվիլին։ Ռիսկերը նվազեցնելով և ֆինանսավորում ներգրավելով՝ մենք բարելավել ենք շենքերը, կրճատել արտանետումները ամբողջ երկրում և նվազեցրել էներգիայի ծախսը մարդկանց համար։ Ամենակարևորը, մենք հիմք ենք դրել կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարի կայուն գործողությունների և Հայաստանի՝ ավելի կանաչ ապագայի համար»։

Միջոցառման ընթացքում առանձնահատուկ ընդգծվեց նաև ծրագրի համակարգային ազդեցությունը։ Կլիմայի կանաչ հիմնադրամի 17.4 մլն ԱՄՆ դոլար դրամաշնորհի և ներգրավված 64.8 մլն ԱՄՆ դոլար համաֆինանսավորման միջոցով՝ ծրագիրը հնարավորություն է տվել մշակել նորարարական ֆինանսավորման մեխանիզմներ և ռիսկերի նվազեցման գործիքներ՝ էներգաարդյունավետության ոլորտում ներդրումները դարձնելով ավելի հասանելի և գրավիչ թե՛ պետական, թե՛ մասնավոր հատվածների համար։

Իր բացման խոսքում ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ, պրն․ Արամ Մեյմարյանը կարևորել է․ «Որպես էներգետիկ անվտանգության և անկախության ձգտող երկիր՝ մեզ համար չափազանց կարևոր է շենքների էներգաարդյուանվետության իրականացումը դիմակայան բարձրացման համար։ ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության անունից շնորհակալություն եմ հայտնում ՄԱԶԾ-ին և ԿԿՀ-ին ծրագրի հաջող իրականացման համար»։

ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ, պրն․ Առնակ Ավետիսյանը նշել է․ «Մենք սա համարում ենք մեր ամենահաջողված ծրագրերից և կարևորում նրա դերը հատկապես բնակչության էներգաարդյունավետության վարքագծի փոփոխության առումով։ Այն կյանքի չէր կոչվի առանց ՄԱԶԾ-ի, ԿԿՀ-ի, տեղական և միջազգային գործընկերների ակտիվ համագործակցության, և իհարկե, առանց շահառուների անմիջական մասնակցության»։

Ենթակառուցվածքներից զատ՝ ծրագիրը հանգեցրել է նաև վարքագծային կարևոր փոփոխությունների․ տնային տնտեսությունները գնալով ավելի հաճախ են կիրառում էներգաարդյունավետ լուծումներ՝ ժամանակակից ջեռուցման համակարգեր, բարելավված ջերմամեկուսացում և LED լուսավորություն։

Փակման խոսքում ԿԿՀ Արևելյան Եվրոպայի, Կենտրոնական Ասիայի և Միջին Արևելքի տարածաշրջանային տնօրեն, պրն․ Թոմաս Էրիկսոնը նշել է․ «Այս ծրագրը կլիմայական ֆինանսավորման լավագույն օրինակներից է, թե ինչպես կարելի է կրճատել արտանետումները, բարելավել դիմակայունությունը, մոբիլիզացնել ռեսուրսները, ամրապնդել ինստիտուտները և, ամենակարևորը, բարելավել մարդկանց կյանքը։ Հաջորդը շենքերի հաջողված էներգաարդյունավետ արդիականացումից դեպի մասշտաբային ֆինանսավորում անցման փուլն է»։